Пенсия алды хеҙмәткәре статусы нимә бирә?

2025 йылда 7,2 миллион рәсәйле – 54 йәше үткән ҡатын-ҡыҙҙар һәм 59 йәш тулған ир-егеттәр пенсия алды хеҙмәткәре (предпенсионер) статусын аласаҡ. Был хаҡта «Газета.Ru»ға  сенатор, Юстиция министрлығының арбитраж идарасыһы Ольга Епифанова һөйләне.

"2025 йылда 7,2 миллиондан ашыу рәсәйле пенсия алды хеҙмәткәре статусын алырға тейеш. Пенсия алды хеҙмәткәре статусы автоматик рәүештә биреләсәк, граждандарға раҫлаусы белешмә өсөн Социаль фондҡа йәки "Дәүләт хеҙмәттәре"нә мөрәжәғәт итергә кәрәкмәй.

Был статус социаль һәм хоҡуҡи өҫтөнлөктәр бирә, шулай ҙа билдәле бер ауырлыҡтар менән бәйле. 2025 йылда 54 йәштән 58 йәшкә тиклемге ҡатын-ҡыҙҙар һәм 59 йәштән 63 йәшкә тиклемге ир-егеттәр пенсия алды хеҙмәткәре тип иҫәпләнә", – тип билдәләне сенатор. Уның әйтеүенсә, пенсия алды хеҙмәткәре статусы күҙалланған пенсияға сығыу йәшенә тиклем биш йыллыҡ осор булараҡ билдәләнә.

Епифанова, әгәр пенсия алды хеҙмәткәре штаттың ҡыҫҡартылыуы йәки компанияның бөтөрөлөүе арҡаһында эшен юғалтһа, ул пенсияны билдәләнгән ваҡыттан ике йылға иртәрәк ала башларға мөмкин, тип асыҡлыҡ индерә. Ваҡытынан алда пенсияға хоҡуҡ автоматик рәүештә барлыҡҡа килмәй, уны мәшғүллек хеҙмәте тәҡдиме буйынса ғына алырға мөмкин. Бының өсөн кеше ҡайһы бер шарттарҙы үтәргә тейеш: яңы эш таба алмаҫҡа (шул иҫәптән мәшғүллек хеҙмәте ярҙамында) һәм пенсияға тиклем ике йыл ҡалған йәштә булырға.

Сенатор әйтеүенсә, пенсия алды хеҙмәткәрен йәше арҡаһында эштән бушатырға йәки эшкә ҡабул итеүҙән баш тартырға ярамай, бындай дискриминация өсөн эш биреүсегә административ, хатта енәйәт яуаплылығы ла янай. Пенсия алды хеҙмәткәре статусы өҫтәмә һөнәри белем биреүҙе – бушлай уҡытыу һәм квалификацияһын үҙгәртеү программаларын күҙ уңында тота.

Пенсия алды йәшендәгеләр диспансеризация үтеү өсөн йылына ике түләүле ял көнөнә иҫәп тота ала, һәм был ваҡытҡа эш урыны һәм уртаса эш хаҡы һаҡлана. Эксперт әйтеүенсә, пенсия алды йәшендәге кешеләр йәшәгән төбәгенә ҡарап һалым ташламаларынан файҙалана ала. Милеккә һәм ер һалымына һалым буйынса льгота алыу өсөн пенсия алды статусын белешмә менән раҫларға кәрәк («Дәүләт Хеҙмәттәре»нә заказ бирергә мөмкин).

«Әгәр пенсия алды хеҙмәткәрҙәре эштән бушатылғанға тиклем 26 аҙнанан кәм булмаған хеҙмәт мөнәсәбәттәрендә торһа, уларға тәүге өс айҙа уртаса эш хаҡының 75 проценты, киләһе дүрт айҙа 60 проценты, ә һуңынан 45 проценты күләмендә пособие түләнә. Пособие ике йыл дауамында түләнә, әммә ҙур страховка стажы булған осраҡта. Шуны иҫтә тотоу мөһим: пенсия алды хеҙмәткәре статусын раҫлауҙа билдәле бер ҡыйынлыҡтар бар, льготалар етерлек стажға һәм пенсия балдарына бәйле, был ваҡытынан алда пенсияға сығыу мөмкинлеген сикләргә мөмкин», — тип иҫкәртте сенатор.

Епифанова билдәләүенсә, пенсия алды хеҙмәткәрҙәре эштән бушатыуҙан яҡлауҙарына ҡарамаҫтан, ысынбарлыҡта улар эш биреүселәрҙең йәшкә ҡарата киң таралған кире  мөнәсәбәте арҡаһында яңы эш эҙләүҙә ҡыйынлыҡтар менән осрашырға мөмкин.

2026 йылда ҡартлыҡ буйынса пенсия алыу өсөн ҡатын-ҡыҙҙарға — 59,  ир-егеттәргә – 64, 2028 йылдан ҡатын-ҡыҙҙарға – 60, ир-егеттәргә 65 йәш булырға тейеш.