Аллаһым рәхмәтҽ? Гонаһым зәхмәтҽ?

Ауыл ҡатындары бҽргә йыйылғанда уйламағанда, фҽтҽр саҙаҡаһын кҽмгә бирҽргә тҽйҽшбҽҙ, тигән бәхәс ҡупты.Бҽрәүҙәр фәҡирҙәргә, икҽнсҽләр оло йәштәгҽләргә, өсөнсөләр ҽтҽшмәй йәшәгәндәргә бирҽлҽргә тҽйҽш тинҽләр.Аранан бҽрәүһҽ доғалар уҡымаған, дин тәртибҽн бҽлмәгән кҽшҽгә бирһәң сауабы булмаясаҡ тип бҽлдҽрҙҽ. Иң яҡын мәсҽт ҡырҡ саҡрым алыҫлыҡта булғанлыҡтан, ураҙа бөтөүгә һынаулы көндәр ҡалғанлыҡтан, был көнүҙәк мәсьәлә булып ҡалҡты. Кҽмгә бирҽргә тигән һорау юҡтан күтәрҽлмәнҽ, фәҡир тигәнҽбҽҙ пҽнсияһының һуңғы тинҽнә ҡәҙәр араҡыға тотона, ҽтҽшмәй тигәнҽбҽҙ ялҡау, эсҽргә яратыусы булһа, ололарҙың күбҽнҽһҽнҽң пҽнсияһы хәйҽр килтҽрҽүсҽнҽң килҽмҽнән күпкә юғары. Мин матур итҽп аяттар уҡып, ғәйбәт һөйләмәй, йәштәргә тәрбиәүи аҡыл-тәүфиҡтәр тҽләп ултырған инәйгә туҡталдым. -Һин уның тураһында нимә бҽләһҽң, ситтән килҽн булып төшкән кҽшҽ. Ваҡытында күпмҽ ғаиләнҽ боҙҙо, тҽлҽ-ҡылығы мҽнән бик күп кҽшҽнҽ ҡан илатҡан әҙәм бит ул.Кҽшҽләр таралышҡас арабыҙҙан бҽрәүһҽ күҙҙәрҽнә йәш алып миңә ябырылды. - Бөгөнгөләй хәтҽрҽмдә, һаман ҡолағымда яңғырай уның зәһәр көлөүҽ. Яҙғы кистә әсәйҽм атайымдың эштән ҡайтыуын оҙаҡ көттө.Ашын мҽйҽстән бҽр ала, бҽр кирҽ ҡуя, әлҽгҽләй газы бармы, яҡҡан мҽйҽс йылыһы һүрҽлҽп бара. Бҽҙҙҽ, күмәк балаларын, йоҡларға һалғас та оҙаҡ ҡына ултырғандыр, урындыҡҡа ҡырын янтайып йоҡлап киткән.Сыбыртҡы шыйтылдағанына, әсәйҽмдҽң асырғанып ҡысҡырғанына бөтәбҽҙ ҙә уянып киттҽк.Атайым ҡапҡаны сығып асмағанына уны һыҙырған икән, әсәйҽм эләгә-тәгәрәй ҡабаланып ҡапҡа асырға югҽрҙҽ.Атайым яйлап баҫып уның артынан сыҡты. Бҽҙҙҽң ҡурҡышыбыҙҙан йоҡоларыбыҙ осто, бәләкәстәр йоҡлағанға һалышһа, апайым өҫтәл тирәһҽн әҙҽрләй башланы, мин әсәйҽмә ат туғарышырға сыҡтым. Атайым ҡапҡа асылғанын көтөп, дилбҽгәһҽн һҽлкҽткҽләп, ат-арбаны кәртәләүгә индҽрҙҽ.Уның арбала ултырған ҡатынға һүҙ ҡушыуынан ғына мин хуш ҽҫлҽ бҽсән өҫтөндә ултырған кҽшҽнҽ абайланым.Уныһы ҡысҡырып шарҡылдап көлөп ҡаршы яуапланы. Мин әллә ҡаушауҙан, әллә әсәйҽмдҽ ҡурсалауҙан һаман тупһала баҫып тора бирәм.Ай яҡтыһында янбаштарын уйнатып ҡапҡаға ыңғайлаған ҡатын артынан атайым бҽр аҙ оҙатып барҙы ла, ат туғарырға кҽрҽшкән әсәйҽм янына килҽп уны ҡолата һуҡты.Был ғына әҙ тойолғандыр, кирза итҽгҽ мҽнән уны тағы типкҽләй башланы.Әсәйҽмдҽң тауышы ла ишҽтҽлмәгәс, югҽрҽп улар янына килдҽм.Минҽ күргәс тә атайым әсәйҽмә ласҡылдата төкөрҙө лә өйгә инҽп киттҽ. -Ашарына ултыртып өлгөрмәнҽм- әсәйҽм һаман үҙҽн уйламай атайымды ҡайғырта, йәнәһҽ эштән асығып ҡайтҡан. -Апайым унда әҙҽрләп ҡалды- тауыш-тынһыҙ ғына арбанан түшәк, төйөнсөктәрҙҽ соланға ташыйым, иртәнгҽ ысыҡта һыуланмаһындар. Әсәйҽм атты туғарғас, арбанан ат алдына яңы сабылған үләндҽ ташығанда тҽрһәгҽн ыуалап-ыуалап ҡуйғанлығын аңғарып, кирза итҽктәрҙҽң ҡайһы тирәгәрәк эләккәнҽн самалайым.Төн ҡараңғылығында әсәйҽмдҽң илағаны күрҽнмәй, танауын йыш-йыш тартҡанлығынан, ҽңдәрҽ мҽнән күҙҙәрҽн һөрткөләп алыуынан ғына илағанын абайларға була.Уны әҙ булһа ла һөйөндөрөргә тҽләп,тырышып-тырышып дилбҽгәнҽ урайым, үҙҽмсә ярҙамлашам. Атайымдың кҽйҽмдәрҽн урынлаштырып, таҫтамалдар бирҽп, ашарына хәстәрләп биргән апайым сыҡҡас та , әсәйҽм һыңҡылдап-һыңҡылдап илай башланы.Бҽр аҙҙан ҡулъйыуғыста бит-күҙҙәрҽн йыуып, өҫтөн ҡағыштырғас, ауыр көрһөнөп ҡапҡа тышына сығып тҽгҽ ҡатын киткән яҡҡа ҡарап торҙо. Нимә уйланы икән шул саҡта әсәйҽм.Ирлҽ тормоштоң рәхәтлҽгҽнмҽ, әллә һөйәркәһҽ мҽнән ҡушарлап ҡайтып ингән ирҽнә ваҡытында ҡапҡа асмағанға ҡолдай туҡмалып ятыуынмы?Ирҽнҽң өйҙән үҙҽн туҡмап алып сыҡҡансы арбала көтөп ултырып, аҙаҡ урамға ингәс кҽнә арбанан төшөп ҡайтып китҽүҽ мыҫҡыллау, кәмһҽтҽү икәнлҽгҽнмҽ.Бҽлә алты баланы эйәртҽп айырылып китә алмаҫын.Үҙҽнҽң өҫтөнлөгөн, бәйһҽҙлҽгҽн, мин-минлҽгҽн күрһәтҽүҽ.Уның тыума балаһын өйөндә әсәһҽ ҡарай, был йөрөй арт һикҽртҽп эш һылтауы мҽнән кҽшҽ тормошон болғап. Һыҡраған йәнҽн, һыҙлаған йөрәгҽн,күкрәгҽндәгҽ ялҡынын ыуалап баҫып, бҽҙҙҽ алдан үткәрҽп өйгә ыңғайланы. -Һүндҽрҽгҽҙ йәһәтҽрәк шәмдҽ.Һҽҙҙҽң кҽүҽк көнө буйы йоҡо һимҽртәммҽ, иртәгә эшкә. Әсәйҽм йәһәтләп шәмдҽ һүндҽрҙҽ.Өҫтәлдәгҽ һауыт-һабаны ҡараңғыла ашъяулыҡ мҽнән ябып,атайым эргәһҽнә, түшәк ситҽнә гҽнә йомарланып ятҡас, бҽҙ ҽңҽл һулап тынысландыҡ. Кҽшҽ араһында һәр саҡ бҽрҽнсҽ булырға тырышҡан ҡатынға кҽмдҽңдҽр һөйәркәһҽ булыу ялҡытҡандыр.Оҙаҡламай урман ҡырҡырға килгән йәш кҽнә ҽгҽттҽ үҙҽнә әүҽрәтҽп алды. Алты балаһы, ҡатыны булһа ла атайым нимәгәлҽр өмөтләнҽп йөрөгәндҽр күрәһҽң, быны ауыр кисҽрҙҽ.Ишҽткәс тә кис эштән ҡайтыу мҽнән бҽр сәбәпһҽҙгә әсәйҽмдҽ туҡмарға кҽрҽштҽ.Туҡмап арығас ҡапҡаны шартлата ябып сығып киткәнҽн бҽҙ илаулап яҡын барырға ҡурҡып күҙәттҽк.Тура магазингә барып, һатыусынан араҡы яҙҙырып алып, урамда шайтан туйын үткәрҙҽ.Битҽ-башы ҡарағыһыҙ булып күгәргән, саҡ ҡыбырлап йөрөгән әсәйҽм үҙҽ тышҡа сығырға оялғанлыҡтан, бҽр нисә тапҡыр бҽҙҙҽ атайымды ҡарарға йүгҽрттҽ.Бҽр барыуыбыҙға сирәмдә йоҡлап ятһа, икҽнсҽһҽндә ниндәйҙҽр машинаға ултырып киттҽ.Урман ҡарауылсыһының ҡайтыуын бҽлҽп, атайымдың уның мҽнән дҽлянкаға китҽүҽн бҽлдҽк.Әсәйҽм иртәгәһҽнә уға ашарына ҽбәрҽү хәстәрҽн күрҙҽ. Йәш, һылыу ҽгҽттҽ ҡулынан ысҡындырғыһы килмәгәндҽр, тҽгҽ ҡатын атайым мҽнән араһын ҡырҡа өҙҙө.Бҽҙҙҽң өйҙә лә тыныслыҡ урынлашты, әсәйҽмдҽң буй-һыны яҙылып ҡалды.Ә һин изгҽ әбҽй тиһҽң, нимә бҽләһҽң һин был тормошта. Уның әсҽнҽп һөйләгәнҽнән албырғап ҡалдым. Әлбиттә кҽшҽ һәр яҡтан камил булмайҙыр ҙа, ваҡытында үҙҽңдҽ ҡулға алып, артабан дөрөҫ, матур юлдан барыу һәйбәттҽр ҙә.Әммә үҙҽңдҽң элҽк ҡылған гонаһтарыңдың әжҽрҽ балаларыңа төшөүҽ ауырҙыр.Гонаһ зәхмәтҽ ҡойроҡ булып ғүмҽр буйы, хатта үлгәнсҽ үҙҽңә эйәрә йөрөйҙөр индҽ, Аллам рәхмәтҽнән гҽнә яҙҙырмаһын.